สภาลมหายใจเชียงใหม่ออกแถลงการณ์ปัญหาฝุ่นควัน PM 2.5 ยื่นเสนอนโยบาย 7 ด้านให้หน่วยงานเกี่ยวข้องจัดการ จี้ รมว.ทส.ลงพื้นที่ไม่ได้ช่วยยกระดับต้องทำเป็นวาระแห่งชาติ

เชียงใหม่ 5 ก.พ.- พลเมืองเชียงใหม่ในนาม “สภาลมหายใจเชียงใหม่” ที่รวมตัวกันเพื่อร่วมแก้ปัญหามลพิษทางอากาศ ฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM. 2.5 ตั้งแต่ปี 2562 เป็นต้นมา ได้เฝ้าจับตาดูการแก้ปัญหาของหน่วยงานรัฐ และ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมาอย่างต่อเนื่อง พร้อมเสนอตัวเข้าร่วมในกระบวนการวิเคราะห์สังเคราะห์และวางแผนการแก้ปัญหาอย่างยั่งยืนในระดับจังหวัดและท้องถิ่น ซึ่งพบว่าปัญหานี้มีสาเหตุมาจากประชาชนทุกคนเป็นผู้ร่วมปลดปล่อยมลพิษ ทั้งจากการดำเนินชีวิตในเมืองระบบการเกษตรและพื้นที่ป่าไม้ เช่น การใช้เครื่องยนต์ มลพิษจากโรงงาน การบริโภคของผู้คน เนื่องจากเชียงใหม่และภาคเหนือเป็นเมืองในหุบเขาอยู่ในแอ่งกระทะและเผชิญสภาพภูมิอากาศในฤดูแล้งที่อากาศมีกระแสลมอ่อนมีความกดอากาศ มีภาวะผกผันของอากาศ ทำให้ฝุ่นพิษที่เกิดขึ้นตลอดปี ตกค้างขังในแอ่งเมือง ประกอบกับการเกิดไฟในพื้นที่ป่าในช่วงฤดูแล้ง โดยเฉพาะในป่าผลัดใบ(เต็งรังและเบญจพรรณ)และการใช้ไฟที่ยังจำเป็นกับการเกษตรบางรูปแบบ การแก้ปัญหาที่ยั่งยืนและเป็นธรรมคือการลดสาเหตุทุกแหล่งไปพร้อมกัน รวมถึงการจัดการไฟในป่าให้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
 
ข้อค้นพบและปฏิบัติการที่สภาลมหายใจเชียงใหม่ มีส่วนร่วมในการเสนอนโยบายแก้ปัญหาแบบบูรณาการและมีส่วนร่วมกับทุกภาคส่วน คือ การปรับเปลี่ยนวิธีคิดเรื่องฝุ่นควันมลพิษทางอากาศ การเข้าใจสภาพภูมิศาสตร์ ภูมินิเวศน์ ภูมิสังคม การเคารพความหลากหลายของกลุ่มคนผู้อยู่อาศัยในเชียงใหม่ การร่วมกันกำหนดเป้าหมายและทางแก้ปัญหาด้วยกันของประชาสังคม รัฐ เอกชน วิชาการ และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกลั่นเป็นข้อเสนอนโยบาย 7 ด้านดังนี้

นโยบายการแก้ปัญหาพื้นที่ที่ไฟป่าเกิดขึ้นซ้ำซาก (โดยเฉพาะพื้นที่ซึ่งอยู่ในการดูแลของภาครัฐ)
นโยบายการแก้ไขปัญหาความมั่นคงในที่ดินทำกินอยู่อาศัยในเขตป่าและสิทธิชุมชนในการจัดการป่าที่ครอบคลุมการอนุรักษ์ ฟื้นฟูดูแลและการใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน
นโยบายการส่งเสริมเศรษฐกิจสีเขียว และเพิ่มพื้นที่เกษตรกรรมยั่งยืนที่สอดคล้องกับแต่ละภูมินิเวศ
นโยบายกระจายอำนาจลงสู่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น – จังหวัดบริหารจัดการแก้ไขปัญหาที่สอดคล้องกับบริบทพื้นที่
นโยบายการป้องกัน เยียวยา รักษา สุขภาพประชาชน คนเชียงใหม่และภาคเหนือควรได้รับการคัดกรองมะเร็งปอด
นโยบายพลังงานสะอาด รถยนต์ไฟฟ้า โรงงานปลอดมลพิษ
กฎหมายการบริหารอากาศสะอาด
โดยข้อเสนอนี้มุ่งไปยังฝ่ายนโยบายรัฐและพวกเราทุกคน แต่การรวมศูนย์อำนาจส่วนกลางทำให้การจัดการปัญหาของเชียงใหม่ ไม่อาจเบ็ดเสร็จได้ด้วยผู้ว่าราชการจังหวัดที่มาจากการแต่งตั้ง และหน่วยงานภูมิภาคที่ฟังคำสั่งกระทรวงมากกว่าผู้ว่าฯและพลเมืองผู้เสียภาษีในพื้นที่ ปัญหาฝุ่นพิษจึงยังไม่สามารถแก้ได้เบ็ดเสร็จในเร็ววัน สภาลมหายใจเชียงใหม่ เป็นกระบอกเสียงของพลเมืองเรื่องมลพิษอากาศ และวันนี้การประชุมสภาของเราเพื่อแสดงเจตจำนงว่าเราจะช่วยกันทำให้เกิดอากาศสะอาดอย่างยั่งยืนต่อไปอย่างน้อย 2 ปีจากนี้ไป
นอกจากนี้ยังมีกรณีตัวอย่างเรื่องการตัดแต่งต้นไม้ถนนวงแหวนรอบสอง ที่มีการตัดต้นไม้เหลือระดับตอ ตลอดแนวถนน ในช่วงที่ประชาชนกำลังเผชิญหน้ากับสถานการณ์ฝุ่นควัน ซึ่งจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้นไม้จะต้องมีกิ่งก้านใบที่ถูกตัดแต่งอย่างเหมาะสม เพื่อเป็นแหล่งดูดซับฝุ่นละอองในอากาศ รวมทั้งจะช่วยลดปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็กได้อีกทางหนึ่งด้วย ทั้งนี้เมื่อประชาชนได้ประสานงานและแจ้งไปยังผู้ว่าราชการจังหวัด กลับได้รับคำตอบว่าเป็นอำนาจของกรมทางหลวงชนบท สะท้อนเรื่องการทับซ้อนอำนาจของหน่วยงานจากส่วนกลาง ที่ไม่เอื้อต่อการบริหารจัดการตนเองของพื้นที่ในด้านต่างๆ ซึ่งเป็นแนวทางที่สภาลมหายใจฯ ต้องเรียกร้องและผลักดันต่อไป
เรื่องคอรัปชั่น กรณีส่วยกรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช เป็นข้อมูลเชิงประจักษ์ที่ทำให้คำพูดของชาวบ้านในเขตป่ามีน้ำหนักจริง จากเดิมที่มักเป็นเสียงเล่าลือว่าเผาป่าเอางบประมาณ ทำแนวกันไฟหลอก ซึ่งในประเด็นนี้ ทางสภาลมหายใจเชียงใหม่และสภาลมหายใจภาคเหนือ จะได้ร่วมกันติดตามอย่างต่อเนื่อง เพื่อไม่ให้กลายเป็นมวยล้มต้มคนดู เนื่องจากการออกมาเปิดเผยกรณีดังกล่าวเป็นเรื่องคนในกรมด้วยกันเอง พร้อมกับไม่อาจโยงไปถึงระดับบริหารที่สูงขึ้นไปได้ นอกจากนี้ยังมีประเด็นประสิทธิภาพการบริหารจัดการของระบบรัฐราชการ เช่น การชิงเผาที่ไม่สามารถควบคุมได้ ปล่อยให้เป็นไฟข้ามคืน และหากไม่ดำเนินการใดใดก็อาจส่งผลต่อการได้มาของงบประมาณ โดยสภาลมหายใจเชียงใหม่ขอให้การบริหารแผนงานและงบประมาณของหน่วยงาน มีความโปร่งใส เพื่อให้ประชาชนรับรู้รับทราบและสามารถมีส่วนร่วมได้