มช. เปิดตัวโครงการพัฒนาเครือข่ายสื่อภัยพิบัติภาคเหนือ ยกระดับวิทยุชุมชนสู่ “Radio Watch” เน้นเตือนภัยเชิงรุก เข้าถึงประชาชนด้วยภาษาท้องถิ่น วิทยุ มก.ส่งทีมร่วมภารกิจ
เชียงใหม่ 4 ส.ค. – ที่สำนักบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ คณะการสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ร่วมกับภาคีเครือข่าย จัดอบรมเชิงปฏิบัติการ “โครงการพัฒนาเครือข่ายสื่อเพื่อการเตือนภัยและรับมือภัยพิบัติ (Radio Watch)” ในระหว่างวันที่ 4 – 5 สิงหาคม 2569 เพื่อมุ่งยกระดับสถานีวิทยุกระจายเสียงในจังหวัดเชียงใหม่ให้เป็นศูนย์กลางการแจ้งเตือนภัยระดับพื้นที่ หวังอุดช่องว่างการสื่อสารภาวะวิกฤตสู่กลุ่มผู้สูงอายุและชุมชนห่างไกล โดยมี ผศ.ดร.ศุภฤกษ์ โพธิไพรัตนา คณบดีคณะการสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เป็นประธานเปิดการอบรม พร้อมด้วย รองศาสตราจารย์ ดร.นรินทร์ นำเจริญ รองคณบดีฝ่ายบริหาร รักษาการแทนผู้อำนวยการสถานีวิทยุเสียงสื่อสารมวลชน กล่าวรายงาน โอกาสนี้ทางสถานีวิทยุกระจายเสียงมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จ.เชียงใหม่ ก็เข้าร่วมโครงการดังกล่าวด้วย
ทั้งนี้สืบเนื่องจาก พื้นที่ภาคเหนือของประเทศไทยกำลังเผชิญกับวิกฤตภัยพิบัติที่ทวีความรุนแรงและหลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM2.5) อุทกภัยฉับพลัน ภัยแล้ง และความเสี่ยงจากแผ่นดินไหว ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อสุขภาพและเศรษฐกิจฐานราก แม้ภาครัฐจะมีระบบแจ้งเตือนภัย แต่มักพบข้อจำกัดในการเข้าถึงระดับฐานราก โดยเฉพาะกลุ่มผู้สูงอายุและประชาชนในพื้นที่ชนบทที่ยังคงพึ่งพาสื่อวิทยุกระจายเสียงเป็นหลัก โครงการ “Radio Watch” จึงถูกออกแบบขึ้นเพื่อขับเคลื่อน โมเดลการสื่อสารแบบปรับตัวได้ (Adaptive Communication) ที่เน้นการสื่อสารเชิงรุก (Preventive Communication) การรายงานสถานการณ์แบบเรียลไทม์ และการใช้ภาษาท้องถิ่น เพื่อให้ประชาชน “รู้ทัน ตั้งรับทัน และปลอดภัยทันเวลา”
โดยการอบรมตลอด 2 วันเต็ม ได้รับเกียรติจากวิทยากรผู้เชี่ยวชาญระดับประเทศและระดับพื้นที่ร่วมถ่ายทอดความรู้อย่างเข้มข้น อาทิ ศาสตราจารย์ปฏิบัติ ดร.เศรษฐ์ สัมภัตตะกุล หัวหน้าหน่วยวิจัยเพื่อการจัดการพลังงานและเศรษฐนิเวศ (3E) และหัวหน้าศูนย์ข้อมูลการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (CCDC) มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ บรรยายในหัวข้อ “รู้ข้อมูลรับมือฝุ่น PM2.5” และ ศ.ดร.พวงรัตน์ แก้วล้อม รองคณบดีวิทยาลัยพหุวิทยาการและสหวิทยาการ มช. บรรยายเรื่อง “การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ” นายวัฒนา สาคร หัวหน้าสำนักงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดเชียงใหม่ หัวข้อ “ภัยพิบัติที่เกิดขึ้นในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่” และ ดร.ณัฐสิทธิ์ ศรีนารักษ์ นักวิจัยชำนาญการพิเศษ ศูนย์อยู่งดี สถาบันวิจัยพหุศาสตร์ มช. ร่วมให้ความรู้หัวข้อ “วัด ถนน และชีวิตคน: การอพยพหนีภัยและการรับมือภัยพิบัติในเมืองเก่าเชียงใหม่”
ส่วนการอบรมวันที่ 2 ประกอบด้วย การบรรยายเรื่อง “การสื่อสารภัยพิบัติ: จากบทเรียนสากลสู่แนวทางสำหรับเชียงใหม่และภาคเหนือ” โดยอาจารย์ ดร.ณหทัย แสนมงคล, อาจารย์ ดร.ณัฐนันท์ กาญจนคูหา และ ผศ.ดร.ศิวพร สุกรตานนท์ รองคณบดีฝ่ายวิจัยและวิเทศสัมพันธ์ คณะสื่อสารมวลชน มช. รวมถึงเทคนิคเชิงลึก “เทคนิคการรายงานข่าวภัยพิบัติ” โดย ปิยะภรณ์ วงศ์เรือง ผู้ก่อตั้ง The Bangkok Tribune
นอกจากภาคทฤษฎีแล้ว โครงการฯ ยังเปิดพื้นที่ฝึกปฏิบัติการจริง (Workshop) โดยทีมงาน สถานีวิทยุเสียงสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ( FM100 ) ร่วมกับผู้เข้าร่วมอบรม เพื่อจัดทำ ชุดสื่อสารต้นแบบ (Content Template) สำหรับการเตือนภัยที่นำไปใช้ได้ทันที และวางระบบ การเชื่อมโยงรายการวิทยุร่วม (Network Sharing) ในภาวะวิกฤต
ทั้งนี้ โครงการ Radio Watch ไม่เพียงแต่มุ่งหวังให้เครือข่ายสื่อวิทยุในเชียงใหม่สามารถสื่อสารภัยพิบัติได้อย่างมีประสิทธิภาพเพื่อลดความสูญเสียทางสุขภาพและเศรษฐกิจเท่านั้น แต่ยังวางเป้าหมายในการประเมินความคุ้มค่าทางสังคม (Social Return on Investment: SROI) เพื่อใช้วัดผลความสำเร็จของการสื่อสารภัยพิบัติระดับชุมชนอย่างเป็นรูปธรรมต่อไป.
